Σωματική άσκηση και μικροβίωμα (χλωριδα) του εντέρου

Η μεταβολή της συμπεριφοράς των ανθρώπων επηρεάζεται όχι μόνο από το εξωτερικό περιβάλλον αλλά και από το εσωτερικό περιβάλλον των μικροβίων που κουβαλάμε στο έντερό μας.

Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές από την άνοδο του κοινωνικο-οικονομικού επιπέδου μιας κοινωνίας. Τα μικρόβια του εντέρου (ή μικροβίωμα όπως είναι ο ιατρικός όρος) μπορούν να θεωρηθούν ως ο περιβαλλοντικός παράγοντας που προκαλεί αύξηση του κινδύνου χρόνιων φλεγμονωδών και μεταβολικών διαταραχών που είναι συχνές στις ανεπτυγμένες κοινωνίες.

Αποτέλεσμα εικόνα για φωτογραφιες εντερου

Στον ανθρώπινο οργανισμό υφίσταται η ακόλουθη «τριάδα» που περιέχει τα εξής στοιχεία που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους: 1. μικροβίωμα, 2. μεταβολισμός, και 3. ανοσοποιητικό σύστημα. Η δίαιτα και η φυσική άσκηση φαίνεται ότι επηρεάζουν την «τριάδα» αυτή στον οργανισμό μας.

Αποτέλεσμα εικόνα για φωτογραφιες εντερου

Στους ηλικιωμένους, η μειωμένη φυσική άσκηση έχει δειχθεί από μελέτες ότι προκαλεί χαμηλή ποικιλομορφία της εντερικής μικροβιακής χλωρίδας που σχετίζεται και με την κατανάλωση πολύ περιορισμένου διαιτολογίου (δηλαδή όχι πολλών διαφορετικών τροφών). Αντίθετα, η σωματική άσκηση σε συνδυασμό με τον εμπλουτισμό της διατροφής και με ποικιλία τροφών αυξάνουν τη μικροβιακή εντερική χλωρίδα (τα μικρόβια του εντέρου) με όφελος όχι μόνο για τους ηλικιωμένους αλλά για όλες τις ηλικίες.

Αποτέλεσμα εικόνα για φωτογραφιες εντερου

Επιπλέον, υφίσταται ικανός αριθμός μελετών που υποστηρίζουν όφελος από τη σωματική άσκηση στην πρόληψη της άνοιας, του καρκίνου του παχέος εντέρου, του σακχαρώδη διαβήτη, της σπαστικής κολίτιδας και της κατάθλιψης. Σε όλες αυτές τις παθήσεις φαίνεται ότι ευθύνονται οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ του μικροβιώματος του εντέρου, του μεταβολισμού και του ανοσοποιητικού συστήματος, σε άμεση συσχέτιση με τη διατροφή και τη σωματική άσκηση. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει την αλληλεπίδραση μεταξύ της δραστηριότητας των μυών κατά την άσκηση με πολλά άλλα όργανα (πχ εγκέφαλος, οστά, συκώτι, λιπώδης ιστός, γαστρεντερικός σωλήνας).

Αποτέλεσμα εικόνα για φωτογραφιες εντερου

Αν και δεν έχει διευκρινισθεί ακόμη ο ακριβής μηχανισμός με τον οποίο η άθληση επιδρά ευθέως στη σύσταση και τη λειτουργία του μικροβιώματος του εντέρου, ένα πιθανό ενδεικτικό σενάριο περιγράφεται στο παρακάτω Σχήμα.

Σωματική άσκηση και μικροβίωμα του εντέρου

Συγκεκριμένα, η σωματική άσκηση σχετίζεται με ποικίλες βιολογικές αποκρίσεις που περιλαμβάνουν μια μεταβαλλόμενη επίδραση στους άξονες εγκέφαλος-έντερο-μικροβίωμα, δίαιτα-μικροβίωμα-μεταβολισμός, νευρο-ενδοκρινικές και νευρο-ανοσολογικές αλληλεπιδράσεις. Για παράδειγμα, είναι γνωστό ότι η άσκηση αυξάνει τον τόνο του πνευμονογαστρικού νεύρου, δηλαδή του νεύρου που νευρώνει το έντερο, και που διαθέτει αντι-φλεγμονώδεις και ανοσο-τροποποιητικές ιδιότητες. Ο μηχανισμός αυτός πιθανόν να αποτελεί έναν από τους τρόπους με τους οποίους η σωματική άσκηση ελέγχει και καθορίζει τη σύσταση των μικροβίων του εντέρου.

Αποτέλεσμα εικόνα για φωτογραφιες εντερου

Η απότομη και έντονη άσκηση προκαλεί την παραγωγή διαφόρων μεταβολιτών και φλεγμονωδών μεσολαβητών, αλλά αντιθέτως η συστηματική ήπια έως μέτρια φυσική άσκηση καταστέλλει τις φλεγμονώδεις κυτταροκίνες (δηλαδή τη φλεγμονή) υποδηλώνοντας μια φυσιολογική αλληλεπίδραση μεταξύ της συστηματικής ήπιας έως μέτριας άθλησης και της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Τονίζεται ότι η συστηματική ήπια έως μέτρια φυσική άσκηση αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία για πολλές φλεγμονώδεις παθήσεις. Συγκεκριμένα, η αντιφλεγμονώδης δράση της συστηματικής άσκησης καταδεικνύεται από το όφελός της στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, τη στεφανιαία νόσο, την περιφερική αγγειοπάθεια και την παχυσαρκία.

Αποτέλεσμα εικόνα για φωτογραφιες εντερου

Τέλος, η σωματική άσκηση θεωρείται ως ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία για πλήθος διαταραχών όπως κατάθλιψη, σπαστική κολίτιδα και φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, γεγονός που επιβεβαιώνει την υπόθεση ότι η άσκηση επηρεάζει τον άξονα εγκέφαλος-έντερο-μικροβίωμα του εντέρου.

Αποτέλεσμα εικόνα για φωτογραφιες εντερου

Ο κάθε ασθενής θα πρέπει να ακολουθεί ένα πρόγραμμα άσκησης και δίαιτας προσαρμοσμένο στις προσωπικές του ανάγκες και ιδιαιτερότητες, πάντοτε υπό την καθοδήγηση των ειδικών γαστρεντερολόγων, διατροφολόγων, και γυμναστών.

Δρ. Χρήστος Ζαβός
Ειδικός Γαστρεντερολόγος – Ηπατολόγος

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s